Uczcili bohaterów Polskiego Państwa Podziemnego

W uroczystości uczestniczyli kombatanci, działacze opozycji antykomunistycznej, przedstawiciele władz miasta i województwa, służb mundurowych oraz wojska. Obecni byli również komendanci, proboszcz parafii garnizonowej, uczniowie i nauczyciele toruńskich szkół oraz przedstawiciele Rady Seniorów. Po odegraniu hymnu Rzeczypospolitej Polskiej wysłuchali przemówień i wspomnień poświęconych twórcom Polskiego Państwa Podziemnego oraz żołnierzom Armii Krajowej.

Zastępca prezydenta Torunia Rafał Pietrucień oddał hołd bohaterom i podkreślił, że pozostaną chlubą miasta oraz będą otoczeni wdzięcznością jego mieszkańców. Przypomniał też o obelisku na placu św. Katarzyny. Pomnik ustawiono tam 18 lat przed obchodami; był ostatnim elementem inicjatywy gen. Elżbiety Zawackiej i założonej przez nią fundacji.

Symbole umieszczone na obelisku – Gryf Pomorski i kotwica Polski Walczącej – nawiązują do tradycji konspiracji, oporu wobec okupanta i działalności Armii Krajowej na Pomorzu. Pietrucień mówił, że pamięć o bohaterach to nie tylko wspominanie historii: wartości, które reprezentowali, takie jak odpowiedzialność za ojczyznę, służba, solidarność i szacunek dla munduru, pozostają ważne także współcześnie.

Wspomnienie wygłosił prezes Okręgu Toruń Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Zwrócił uwagę na ciągłość tradycji Armii Krajowej i współczesnych Wojsk Obrony Terytorialnej, mówiąc: „Wojska Obrony Terytorialnej przejęły etos i tradycje Armii Krajowej. Od lat prowadzimy z toruńskimi jednostkami WOT bliską i owocną współpracę”.

Prezes mówił również o wsparciu, jakiego środowisku Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej udziela 8. Kujawsko-Pomorska Brygada Obrony Terytorialnej i współpracujące z nią jednostki. Podczas uroczystości wręczono medale, a delegacje złożyły kwiaty pod obeliskiem. Spotkanie zakończył wojskowy sygnał „Śpij, Kolego”.

Dzień Polskiego Państwa Podziemnego upamiętnia powołanie 27 września 1939 roku w okupowanej Warszawie Służby Zwycięstwu Polski, pierwszej ogólnopolskiej organizacji konspiracyjnej utworzonej po klęsce kampanii wrześniowej. W kolejnych miesiącach przekształcono ją w Związek Walki Zbrojnej, a w 1942 roku – w Armię Krajową.

Polskie Państwo Podziemne obejmowało więcej niż wojskową konspirację. Działała w nim cywilna administracja podporządkowana rządowi Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie, której najważniejszą instytucją była Delegatura Rządu na Kraj. Prowadzono tajne nauczanie, działalność kulturalną i wydawniczą oraz podziemny wymiar sprawiedliwości, a także przygotowywano rozwiązania prawne i administracyjne na czas po okupacji.

Ważną rolę pełniła Rada Jedności Narodowej, która reprezentowała najważniejsze środowiska polityczne i była często nazywana podziemnym parlamentem. Struktury państwa obejmowały wiele dziedzin życia społecznego i państwowego, mimo terroru okupacyjnego.

Na Pomorzu i innych ziemiach wcielonych bezpośrednio do III Rzeszy ludność polska doświadczała wyjątkowo brutalnych represji, a działalność konspiracyjna wiązała się z ogromnym ryzykiem. Mimo to funkcjonowały struktury Okręgu Pomorskiego ZWZ-AK, prowadzące działalność wojskową, wywiadowczą i organizacyjną. Z Pomorzem związany był także Władysław Raczkiewicz, wojewoda pomorski w latach 1936–1939, który po wybuchu II wojny światowej został prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie.

Sejm RP ustanowił Dzień Polskiego Państwa Podziemnego w 1998 roku. Święto przypomina o strukturach konspiracyjnego państwa i tysiącach osób zaangażowanych w walkę zbrojną, administrację, szkolnictwo, kulturę, wymiar sprawiedliwości i działalność społeczną.

W programie obchodów zaplanowano także mszę świętą o godz. 17:00 w Kościele Garnizonowym. Organizatorami uroczystości byli Prezydent Miasta Torunia Paweł Gulewski oraz prezes Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej.

_{Źródło: Urząd Miasta Torunia}