Po kapitulacji Warszawy Zawacka ruszyła z misją

Przez 63 dni Powstania Warszawskiego Zawacka służyła w Wojskowej Służbie Kobiet przy Komendzie Głównej Armii Krajowej. Koordynowała pomoc sanitarną, organizowała punkty odbioru łączników i żołnierzy wychodzących z kanałów oraz zabezpieczała dostawy broni i amunicji dla walczących oddziałów.

2 października 1944 r. dowódca Armii Krajowej, gen. dyw. Tadeusz Komorowski „Bór”, na wniosek Marii Wittek, awansował ją do stopnia kapitana. Decyzję podjęto w uznaniu jej zasług i postawy podczas walk w Warszawie.

Po kapitulacji większość oficerów i żołnierzy składała broń i trafiała do niemieckich obozów jenieckich. Zawacka otrzymała jednak rozkaz opuszczenia miasta wraz z ludnością cywilną. Dowództwo uwzględniło jej doświadczenie kurierskie oraz strategiczną rolę w łączności zagranicznej w ramach „Zagrody”.

3 października 1944 r. wyszła z ruin stolicy, by odtwarzać zniszczoną sieć łączności i kontynuować walkę o wolną Polskę. Po latach konspiracji, stalinowskich represji i uwięzienia wróciła do rodzinnego Torunia.

W Toruniu pracowała naukowo na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika i zajmowała się dokumentowaniem historii. Stworzyła archiwum oraz Fundację „Archiwum Pomorskie Armii Krajowej”, działającą dziś jako Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej.

Rada Miasta Torunia przyznała jej Honorowe Obywatelstwo Miasta Torunia w 1992 r. To najwyższe miejskie wyróżnienie przyznano za jej wojenne czyny, niezłomny charakter i wkład w rozwój toruńskiej nauki.

Jej imię nosi most drogowy przez Wisłę, otwarty w grudniu 2013 r. Komunikat określa go jako największą powojenną inwestycję infrastrukturalną w mieście. Przy ul. Podmurnej, obok siedziby Fundacji, stoi pomnik przedstawiający Zawacką siedzącą w fotelu przy stoliku.

Imię gen. bryg. prof. Elżbiety Zawackiej nosi także Biblioteka Pedagogiczna w Toruniu, która wspiera kształcenie pedagogiczne i doskonalenie nauczycieli. Jest patronką Szkoły Podstawowej nr 27 w Kaszczorku oraz Zespołu Szkół Ekonomicznych przy ul. Grunwaldzkiej.

_{Źródło: Urząd Miasta Torunia}